Standard raportowania ESG dla MŚP

EFRAG VSME — co to jest i kogo dotyczy?

VSME (Voluntary Sustainability Reporting Standard for SMEs) to europejski standard opracowany przez EFRAG, umożliwiający małym i średnim firmom dobrowolne raportowanie danych ESG w ustrukturyzowany, uznawany przez rynek sposób.

Czym jest standard VSME?

VSME (ang. Voluntary Reporting Standard for SMEs) to standard raportowania zrównoważonego rozwoju opracowany przez EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group) — europejskie ciało doradcze odpowiedzialne za standardy rachunkowości. Finalny standard VSME 2025 został opublikowany w styczniu 2024 r. i jest bezpośrednio powiązany z ESRS (European Sustainability Reporting Standards) wymaganymi przez CSRD.

Standard jest dobrowolny dla MŚP, lecz w praktyce coraz częściej wymagany przez banki (w ramach oceny ESG portfela kredytowego zgodnie z wymogami Taksonomii UE i EBA) oraz przez duże przedsiębiorstwa, które muszą raportować swój łańcuch wartości na podstawie CSRD (art. 19a dyrektywy 2022/2464/UE).

Kogo dotyczy?

VSME skierowany jest do firm nieobjętych obowiązkiem raportowania CSRD, czyli przede wszystkim: mikro, małych i średnich przedsiębiorstw zatrudniających poniżej 250 pracowników, o przychodach poniżej 50 mln EUR lub sumie bilansowej poniżej 25 mln EUR — o ile nie są notowane na rynkach regulowanych UE (spółki giełdowe MŚP mają odrębną ścieżkę LSME).

Nawet jeśli Twoja firma nie podlega CSRD, kontrahenci zobowiązani do raportowania wg CSRD mogą wymagać od Ciebie danych ESG do własnych raportów. Standard VSME pozwala te dane zebrać i przedstawić w formie uznawanej przez audytorów i inwestorów.

Podstawa prawna: Dyrektywa CSRD (2022/2464/UE), Art. 19a i 29a — wymóg raportowania łańcucha wartości. Standard VSME opublikowany przez EFRAG, styczeń 2024. Rozporządzenie Taksonomii UE (2020/852) — kryteria zrównoważonego finansowania.
Budowa standardu

Moduły VSME

Standard składa się z modułu bazowego (B) oraz modułów tematycznych (E, S, G). Każde MŚP zaczyna od modułu B.

Moduł B — Bazowy (obowiązkowy punkt startowy)

Moduł Basic

Obejmuje ~17 punktów danych (B1–B17) dotyczących profilu firmy, modelu biznesowego, pracowników i podstawowego śladu środowiskowego. Wystarczy dla firm chcących zaspokoić minimalne wymagania banków i kontrahentów.

  • B1–B6: Opis działalności, produkty/usługi, relacje biznesowe, łańcuch dostaw
  • B7: Zatrudnienie — liczba pracowników, podział wg płci i formy zatrudnienia
  • B8: BHP — wypadki przy pracy, liczba utraconych dni roboczych
  • B9–B10: Energochłonność, udział energii odnawialnej
  • B11: Emisje GHG Scope 1 i 2 (ekwiwalent CO₂)
  • B12: Gospodarka odpadami — rodzaje i ilości odpadów
  • B13–B17: Ład korporacyjny — kodeks etyki, polityka antykorupcyjna, naruszenia prawa
Moduł E — Środowisko

Environmental

Rozszerzone metryki środowiskowe dla firm o istotnym wpływie na klimat i zasoby naturalne.

  • Emisje Scope 3 — łańcuch wartości upstream/downstream
  • Zużycie wody i wpływ na zasoby wodne
  • Bioróżnorodność — wpływ na ekosystemy
  • Gospodarka o obiegu zamkniętym
  • Zanieczyszczenia środowiska
Moduł S — Społeczeństwo

Social

Szczegółowe dane dotyczące pracowników, warunków pracy i relacji ze społecznością.

  • Wynagrodzenia — luka płacowa, wynagrodzenie minimalne
  • Wolność zrzeszania się, układy zbiorowe
  • Szkolenia i rozwój pracowników
  • Różnorodność — wiek, niepełnosprawność
  • Prawa człowieka w łańcuchu wartości
Moduł G — Ład korporacyjny

Governance

Rozszerzone informacje o strukturze zarządzania, ryzykach i zgodności regulacyjnej.

  • Wynagrodzenia zarządu i polityka ich ustalania
  • Zarządzanie ryzykiem ESG
  • Polityka podatkowa — transparentność
  • Ochrona sygnalistów (whistleblowing)
  • Bezpieczeństwo danych i cyberbezpieczeństwo
Harmonogram

Kiedy raportowanie stanie się konieczne?

2024

EFRAG publikuje VSME 2025

Opublikowanie finalnego standardu VSME przez EFRAG (styczeń 2024). Firmy mogą go stosować dobrowolnie od razu.

2025

CSRD obejmuje duże spółki giełdowe i duże przedsiębiorstwa

Duże spółki (>500 pracowników) raportują za 2024 r. Duże przedsiębiorstwa (>250 prac. lub >50 mln EUR przychodu) raportują za 2025 r. — zaczynają wymagać danych ESG od swoich dostawców.

2026

Presja łańcucha wartości na MŚP

Firmy objęte CSRD raportują łańcuch wartości, co w praktyce oznacza wymóg dostarczania danych ESG przez MŚP-dostawców. VSME staje się standardem rynkowym dla polskich MŚP współpracujących z korporacjami.

2027

Notowane MŚP giełdowe (LSME)

Małe i średnie spółki notowane na rynkach regulowanych UE objęte obowiązkiem raportowania na podstawie uproszczonego standardu LSME (raportowanie za rok 2026).

Gotowy na VSME?

ESGraport przeprowadzi Cię przez cały standard

Nasze pytania są bezpośrednio zmapowane na punkty danych VSME B1–B17 oraz moduły tematyczne. Raport generujemy automatycznie.

Rozpocznij raport VSME